wymarłe ssaki



Antylopa niebieska (antylopa modra) (†Hippotragus leucophaeus) – gatunek wymarłego ssaka z rodziny krętorogich, pierwsze duże afrykańskie zwierzę, które wyginęło w czasach historycznych.

 

Więcej…  

Ardipitek (Ardipithecus) – rodzaj wymarłych ssaków naczelnych z rodziny człowiekowatych, wyodrębniony z australopiteków na podstawie bardzo fragmentarycznych szczątków. Szczątki pierwszego osobnika tego rodzaju odnaleziono w roku 1992 w Aramis w Etiopii. Ardipiteki zamieszkiwały Afrykę około 5,8–4,4 mln lat temu, zatem przed australopitekami, za których prawdopodobnych przodków są obecnie uważane. Pod wieloma względami przypominały małpy człekokształtne. Uważa się, że były istotami dwunożnymi.

 

Więcej…  

Ardipithecus kadabba – wymarły ssak naczelny z rodziny człowiekowatych. Jego szczątki, liczące co najmniej 5,8–5,2 mln lat (późny miocen), znaleziono w dolinie Auasz w Etiopii w latach 1997–2001. Początkowo znaleziono sześć zębów, które uznano za należące do podgatunku Ardipithecus ramidus (Ardipithecus ramidus kadabba (Haile-Selassie, 2001)). Dalsze prace doprowadziły do odkrycia kolejnych szczątków, na podstawie których w 2004 wydzielono odrębny gatunek A.k. (Haile-Selassie et al., 2004; Begun, 2004).

 

Więcej…  

Ardipithecus ramidus (syn. Australopithecus ramidus; Ardipithecus ramidus ramidus) – gatunek wymarłego ssaka naczelnego z rodziny człowiekowatych (Hominidae) żyjącego w pliocenie na terenach Afryki. Najbardziej kompletne Skamieniałości A. ramidus pochodzą z okolic wioski Aramis w Etiopii i liczą około 4,4 mln lat. Znaleziony tam szkielet młodej samicy nie przypomina budową szkieletu szympansa, goryla, ani innych naczelnych blisko spokrewnionych z człowiekiem. A. ramidus wykazywał cechy zarówno hominidów nadrzewnych, jak i pewną formę naziemnej dwunożności, bardziej prymitywną niż występująca u Australopithecus. Żył prawdopodobnie głównie w lasach. Był stworzeniem dwunożnym, miał chwytne stopy, stosunkowo niewielką czaszkę – objętość puszki mózgowej wynosiła 300–350 cm³. Wiele cech budowy czaszki występowało także u Sahelanthropus, dowodząc, że czaszki środkowoplioceńskich hominidów znacząco różniły się od tych u australopiteków oraz współczesnych małp. Odnaleziono ponad 145 zębów Ardipithecus ramidus – ich budowa sugeruje, że hominid ten był prawdopodobnie wszystkożercą lub owocożercą. Samica miała około 120 cm wzrostu i ważyła 50 kg.

 

Więcej…  

Arsinoiterium (†Arsinoitherium) – rodzaj wymarłych ssaków kopytnych.

 

Więcej…  

Australopitek (Australopithecus; dosłownie małpa południowa – od łac. australis = południowy, i gr. píthekos = małpa) – rodzaj ssaków naczelnych z rodziny człowiekowatych (podrodzina Homininae), którego przedstawiciele żyli w południowej, wschodniej i centralnej Afryce od ok. 5,5 (Australopithecus anamensis) do ok. 1 mln lat temu. Australopiteki masywne są grupowane niekiedy w odrębny rodzaj Paranthropus (dosł. „obok człowieka" albo „prawie człowiek”), gdyż były boczną gałęzią ewolucyjną, która nie ma bliskiego związku z rodzajem Homo. Australopiteki pochodziły prawdopodobnie od żyjących ok. 5,8–4,5 mln lat temu ardipiteków. Obecnie większość naukowców zgadza się, że rodzaj Homo wyewoluował z australopiteków, nie ma jednak pewności, z którego z ich gatunków.

 

Więcej…  

Australopithecus afarensis (Praeanthropus africanus) – australopitek, którego najstarsze znane szczątki datowane są na 3,7 mln lat a najmłodsze 1,3 mln lat temu. Znaleziono je w Etiopii i Tanzanii. Miał szeroką miednicę, wysklepioną stopę, paluch u stopy zrównany z innymi palcami, kciuk przeciwstawny, ramiona były długie, a pojemność puszki mózgowej wynosiła ok. 500-600 cm³. Australopithecus afarensis (w dosłownym tłumaczeniu „małpa południowa z Afaru“) był roślinożercą o niskiej, krępej budowie.

 

Więcej…  

Australopithecus africanus – gatunek australopiteka znany już od 1924 roku dzięki odkryciu tzw. „Dziecka z Taung” przez Raymonda Darta w Taung (RPA). W 1947 roku, również w RPA, Robert Broom i John T. Robinson odkryli czaszkę o tych samych charakterystykach co znalezisko Darta, którą nazwali „Pani Ples", znaleziskiem tym potwierdzając istnienie australopiteków na południu Afryki.

 

Więcej…  

Australopithecus bahrelghazali (Praeanthropus bahrelghazali) – wymarły hominid odkryty w 1993 roku przez Michela Bruneta, w starym korycie rzeki Bahr el Ghazal w Czadzie, ok. 2,5 tysiąca km na zachód od wschodnioafrykańskich Wielkich Rowów.

 

Więcej…  

Australopithecus sediba – gatunek hominida żyjącego na przełomie pliocenu i plejstocenu w południowej Afryce. Mierząc około 130 cm wzrostu osiągał rozmiary typowe dla innych australopiteków, jednak wiele cech łączy ten gatunek z rodzajem Homo. Przez niektórych naukowców uznawany jest za ostatniego wspólnego przodka tego rodzaju lub jego bliskiego krewnego.

 

Więcej…  

Chalicotherium – rodzaj prehistorycznych ssaków, żyjących w oligocenie i dolnym (tzn. wczesnym) miocenie na terenie Eurazji (od Chin i Mongolii przez Indie po Niemcy i Francję) i Afryki. Zaliczane do nieparzystokopytnych zwierzę roślinożerne miało swoje przednie kończyny uzbrojone w potężne pazury ułatwiające mu – jak grabiami – obrywanie z drzew liści i gałązek oraz służące za narzędzie odstraszania napastników i do obrony. Pazury te zmuszały Chalicotherium do podpierania się kłykciami palców podczas chodzenia, tak jak to robią współczesne goryle.

 

Więcej…  

Deinotherium bozasi – wymarły trąbowiec z rodzaju deinoterium.

 

Więcej…  

Dissopsalis – rodzaj wymarłego mięsożernego ssaka z rzędu pradrapieżnych. Jest to ostatni znany rodzaj należący do tego rzędu. Żył on obok swego krewnego o nazwie łacińskiej Hyaenodon weilini, także występującego w mioceńskich Chinach, ale ten gatunek hienodonta nie przetrwał do końca miocenu, jak Dissopsalis.

 

Więcej…  

Ekorus ekakeran duża wymarła łasica wielkości psa, zamieszkująca pod koniec miocenu około 6 milionów lat temu Kenię.

 

Więcej…  

Elephas recki – wymarły gatunek słonia. Osiągał 4,5 metra wysokości i był największym słoniem jaki kiedykolwiek żył, większy od mamuta kolumbijskiego. Egzystował w Afryce, choć pojedyncze znaleziska pochodzą też z półwyspu Arabskiego. Najstarsze znaleziska mają minimum 3,6 miliona lat, a najmłodsze z plejstocenu około 900 tysięcy lat temu. Jest też jedno niekompletne znalezisko z Egiptu z utworów holocenu, jest ono jednak dyskusyjne. Słoń indyjski należy do tego samego rodzaju co Elephas recki.

 

Więcej…  

Hippopotamus gorgops (rzeczny koń o oczach Gorgony) – wymarły gatunek hipopotama. Pojawił się w Afryce podczas późnego miocenu około 5 milionów lat temu, następnie rozprzestrzenił się na teren Europy w czasie wczesnego pliocenu, z którego to okresu pochodzą najstarsze odnalezione europejskie szczątki. Wyginął przed ostatnią epoką lodowcową około 700 tys. lat temu.

 

Więcej…  

Homo antecessor – kości kilku hominidów tego gatunku, o mózgu objętości ok. 1000 cm³, odkryto w latach 1996-1997 w jaskini Cueva Mayor w Atapuerca koło Burgos. Datuje się je w oparciu o metodę paleomagnetyczną na 780 tys. lat.

 

Więcej…  

Homo ergaster – wymarły gatunek ssaka naczelnego z rodziny człowiekowatych (Hominindae), występującego we wczesnym plejstocenie, żyjącego ok. 1,9–1,6 mln lat temu, zwanego czasem "człowiekiem afrykańskim H. erectus".

 

Więcej…  

Homo habilis (człowiek zręczny) – kopalny gatunek człowieka z Afryki Wschodniej, który żył 2,5-1 mln lat temu.

 

Więcej…  

Homo rudolfensis – gatunek kopalnych hominidów, przedstawicieli rodzaju Homo z Afryki Wschodniej, żyjących ok. 2,4-1,8 mln lat temu.

 

Więcej…  

Kwagga właściwa (†Equus quagga quagga) – wymarły podgatunek zebry stepowej należącej do rodziny koniowatych.

 

Więcej…  

Megistoterium – rodzaj wymarłych ssaków z rodziny hienodontów (Hyaenodontidae). Jeden największych mięsożernych ssaków lądowych w dziejach ziemi, zaliczany jednak nie do rzędu drapieżnych, a do kreodontów (pradrapieżnych). Był jednocześnie jednym z ostatnich przedstawicieli swej grupy. Zamieszkiwał Afrykę na terenach dzisiejszej Libii i Egipcie 24-21 milionów lat temu (wczesny miocen). Osiągał 1,7 metra wzrost, 4-6 metrów długości i prawdopodobnie ciężar ok. 1500 kilogramów, czyli tyle, co trzy niedźwiedzie polarne i więcej niż bizon. Sama jego olbrzymia czaszka osiągała długość 1 metra. Samiec był większy od samicy. To przerażające zwierzę było – wraz z mongolskim andrewzarchem (Andrewsarchus) – największym znanym drapieżnym ssakiem lądowym w dziejach (niektórzy sądzą jednak że andrewzarch był nieco większy).

 

Więcej…  

Moeritheriidae – jedne z najprymitywniejszych i najstarszych znanych trąbowców. Pierwsze skamieniałości Moeritherium odkrył Charles Andrews w 1901 r. w sławnej niecce El Fayoum w Egipcie w osadach późnoeoceńskich około 37-35 milionów lat temu. Nazwa tego rodzaju oznacza "zwierzę z jeziora Moeris".

 

Więcej…  

Praeanthropus tugenensis (Orrorin tugenensis) – wymarły gatunek ssaka człekokształtnego, jeden z najstarszych znanych przedstawicieli linii rozwojowej hominidów. Pierwszego odkrycia dokonał zespół Martina Pickforda i Brigitte Senut w 2000 r. w Kenii, w późnomioceńskich pokładach formacji Lukeino (Wzgórza Tugen, ang. Tugen Hills; stąd nazwa gatunkowa tugenensis). Z powodu roku odkrycia został nazwany przez prasę „człowiekiem milenijnym”. (Określenie człowiek było medialnie szumne, ale jest nadużyciem - w stosunku do tego gatunku.)

 

Więcej…  

Hiena krótkopyska, hiena olbrzymia († Pachycrocuta brevirostris) - wymarła, olbrzymia, prehistoryczna hiena krótkopyska z rodzaju Pachycrocuta o wielkości zbliżonej do dzisiejszego lwa afrykańskiego, osiągała wysokość 1 metra, jednak była masywniejsza. Była to największa hiena jaka kiedykolwiek żyła. Zamieszkiwała pod koniec pliocenu i środkowego plejstocenu (ok. 3 milionów do ok. 500 tysięcy lat temu) wschodnią i południową Afrykę i Azję. W odróżnieniu od dzisiejszych hien, była aktywnym myśliwym. Sądzi się, że hiena krotkopyska wyginęła po szablastozębnym machajrodoncie. Niektórzy uważają, że nadal egzystuje w niedostępnych rejonach wschodniej Afryki.

 

Więcej…  

Paleotragus – wymarły rodzaj ssaków z rodziny żyrafowatych, występujący w Afryce w miocenie.

 

Więcej…  

Paranthropus (parantrop, prawie człowiek) – masywne australopiteki sklasyfikowane jako odrębny rodzaj człowiekowatych. Prawdopodobnie stanowiły boczną gałąź, nie prowadzącą do linii Homo. Pomimo że miały większą twarz, szczęki i zęby, ich mózg i ciało były tylko nieznacznie większe od pozostałych australopiteków. Były przystosowane do spożywania twardej żywności roślinnej.

 

Więcej…  

Paranthropus aethiopicus (wcześniej Australopithecus aethiopicus) – przedstawiciel rodzaju Paranthropus. Wiek znalezionych szczątków szacowany jest na ok. 2,5 mln lat.

 

Więcej…  

Paranthropus boisei – gatunek wymarłego hominida, przedstawiciel australopiteków masywnych, który zamieszkiwał Afrykę ok. 2,3-1,2 mln lat temu. Miał silne i duże szczęki wyposażone w szerokie zęby służące do rozcierania roślinnego pokarmu. Równie masywnie zbudowana była jego czaszka, która m.in. posiadała wydatny grzebień kostny na wierzchu (służący do przyczepu rozbudowanych mięśni żuchwy).

 

Więcej…  

Paranthropus robustus (lub Australopithecus robustus) – przedstawiciel australopiteków masywnych.

 

Więcej…  
<< Początek < Poprzednia 1 2 3 4 5 Następna > Ostatnie >>