małże



Skałotoczowate, skałotocze (Pholadidae) – rodzina morskich małży z rzędu Myoida obejmująca gatunki drążące w drewnie, skałach, muszlach mięczaków oraz w wapieniu rafowym. Ich cienkie, ale mocne muszle mają wydłużony, daktylowaty kształt, są zwykle białawe, o charakterystycznie urzeźbionej powierzchni (żeberkowane lub ząbkowane w przedniej części). Połówki muszli nie są domknięte. Większość skałotoczy żywi się materią organiczną odfiltrowaną z wody (filtratorzy).

 

Więcej…  

Przegrzebek zwyczajny, przegrzebek wielki (Pecten maximus) – jadalny gatunek małża nitkoskrzelnego z rodziny przegrzebkowatych (Pectinidae). Wysoko ceniony pod względem kulinarnym (mięso zawiera wiele żelaza), zaliczany do owoców morza. Od lat 50. XX wieku w niektórych krajach (m.in. Hiszpania, Francja, Wielka Brytania i Irlandia) ma duże znaczenie ekonomiczne.

 

Więcej…  

Ostryżyca japońska (Crassostrea gigas) – gatunek osiadłego małża nitkoskrzelnego z rodziny ostrygowatych (Ostreidae), jeden z najcenniejszych mięczaków jadalnych. Wcześniej klasyfikowana była jako Ostrea gigas, dlatego spotykana jest jej zwyczajowa nazwa ostryga wielka.

 

Więcej…  

Szczeżuja wielka (Anodonta cygnea) – palearktyczny gatunek małża z rodziny skójkowatych (Unionidae). Największy małż występujący w Polsce. Osiąga długość do 20 cm, ma muszlę delikatną, bez zamka (zamek zredukowany, nie występują żadne zęby, ani listwy). Żyje w wodach bieżących i stojących na terenie Europy, spotykana również na Syberii. W Polsce była dawniej pospolita, obecnie jest gatunkiem rzadkim, objętym ścisłą ochroną gatunkową. W Polskiej Czerwonej Księdze Zwierząt została zaliczona do kategorii EN (gatunki bardzo wysokiego ryzyka, silnie zagrożone).

 

Więcej…  

Kulkówka rogowa (Sphaerium corneum), bardziej znana pod wcześniejszą nazwą zwyczajową gałeczka rogowa – euroazjatycki gatunek słodkowodnego małża z rodziny kulkówkowatych (Sphaeriidae).

 

Więcej…  

Ostryżyca amerykańska (Crassostrea virginica) – gatunek osiadłego małża nitkoskrzelnego z rodziny ostrygowatych (Ostreidae), wraz z ostrygą jadalną i ostryżycą japońską zaliczany do najcenniejszych mięczaków jadalnych. W tłumaczeniu z języka angielskiego określana jest nazwami ostryga atlantycka lub ostryga wirginijska. Jej muszla osiąga przeciętnie 8–18 cm, maksymalnie do 25 cm.

 

Więcej…  

Veneroida – rząd małży (Bivalvia) zaliczanych do Heterodonta obejmujący gatunki o jednakowo wykształconych połówkach muszli, z dwoma mięśniami zwieraczy. Zęby główne zamka położone są blisko szczytów, a przednie i tylne zęby boczne są od nich wyraźnie oddalone.

 

Więcej…  

Maktrowate (Mactridae) – rodzina małży z rzędu Veneroida obejmująca około 150 gatunków szeroko rozprzestrzenionych we wszystkich morzach świata. Wiele gatunków poławia się w celach konsumpcyjnych, zwłaszcza małże z rodzaju Mactra oraz Spisula solidissima – podstawowy gatunek użytkowy. W zapisie kopalnym znane są z warstw wczesnej kredy Ameryki Północnej.

 

Więcej…  

Omułkowate (Mytilidae) – rodzina morskich, rzadziej słonawowodnych małży nitkoskrzelnych z monotypowego rzędu Mytiloida, obejmująca liczne gatunki występujące w przybrzeżnych płytkich wodach mórz zimnych i tropikalnych całej kuli ziemskiej. Niektóre Mytilidae są komercyjnie poławiane i hodowane w celach konsumpcyjnych. W Morzu Bałtyckim występuje omułek jadalny (Mytilus edulis).

 

Więcej…  

Anodonta – rodzaj słodkowodnego małża z rodziny skójkowatych (Unionidae). W starszych źródłach jest traktowany jako synonim polskiej nazwy szczeżuja, jednak obecnie szczeżuja ma szersze znaczenie, gdyż obejmuje także Pseudanodonta complanata i Sinanodonta woodiana.

 

Więcej…  

Szczeżuja pospolita (Anodonta anatina) – gatunek małża z rodziny skójkowatych (Unionidae), szeroko rozprzestrzeniony w zachodniej Palearktyce. Żyje w wodach bieżących i stojących. Osiąga długość do 10 cm, ma muszlę jajowatą.

 

Więcej…  

Arca – rodzaj małży nitkoskrzelnych z rodziny arkowatych (Arcidae) opisany naukowo przez Linneusza w 1758 roku. Gatunkiem typowym jest Arca noae (arka Noego). Taksonem siostrzanym jest Acar. W zapisie kopalnym najstarsi przedstawiciele tego rodzaju są znani ze skamielin pochodzących z kredy. Współcześnie żyjące gatunki występują w wodach strefy tropikalnej i subtropikalnej. Większe gatunki zaliczane są do owoców morza i poławiane komercyjnie. Do gatunków najczęściej poławianych i wykorzystywanych kulinarnie należy arka Noego.

 

Więcej…  

Arkowate, arki (Arcidae) – rodzina małży nitkoskrzelnych z rzędu Arcoida obejmująca około 200 gatunków występujących w zagłębieniach i szczelinach skalnych głównie w płytkich wodach strefy tropikalnej i umiarkowanie ciepłej. Większość to gatunki morskie, ale są w tej rodzinie również gatunki żyjące w wodach słodkich lub słonawych. Gatunki o większych rozmiarach są poławiane w celach konsumpcyjnych. Rodzajem typowym rodziny jest Arca. W zapisie kopalnym arkowate znane są z kambru.

 

Więcej…  

Okładniczkowate (Solenidae) – rodzina morskich małży z rzędu Veneroida obejmująca około 70 gatunków charakteryzujących się nietypowym dla małży, rurkowatym („scyzorykowatym”) kształtem muszli oraz dużymi uzdolnieniami ruchowymi. Wszystkie gatunki są jadalne, poławia się je w celach konsumpcyjnych. Niektóre z nich są uważane przez smakoszy za najlepsze z małży. W zapisie kopalnym znane są z warstw eocenu. W języku polskim określane są czasem nazwą okładniczki, ale nazwa ta była dawniej stosowana dla kilku rodzajów rodziny Solenidae sensu lato, obecnie klasyfikowanych również w rodzinie Pharidae.

 

Więcej…  

Przydacznia niebieska (Tridacna maxima) – gatunek małża z rodziny przydaczniowatych (Tridacnidae) występujący w Oceanie Indyjskim i Pacyfiku od Morza Czerwonego i wschodnich wybrzeży Afryki po wyspy Pitcairn. Żyje na rafach koralowych, na głębokości 1–15 m.

 

Więcej…  

Astarte – rodzaj małży z rodziny astartowatych (Astartidae), dla której jest typem nomenklatorycznym. Obejmuje większość należących do niej gatunków. Małże z tego rodzaju występują głównie w chłodnych wodach półkuli północnej (2 gatunki w Morzu Bałtyckim). W zapisie kopalnym znane są z górnego miocenu. Klasyfikacja biologiczna rodzaju nie jest ustalona. Wyróżniono w nim co najmniej 8 podrodzajów, jednak wśród autorów nie ma zgody, co do przynależności poszczególnych gatunków. Przykładowymi przedstawicielami są występujące w Bałtyku:

 

Więcej…  

Urąbkowate (Donacidae) – rodzina małży z rzędu Veneroida obejmująca około 60 współcześnie żyjących gatunków. Są to zwierzęta morskie, niewielkich rozmiarów, przeciętnie 20–40 mm, tylko nieliczne z nich dorastają do 150 mm długości. Muszle w kształcie trójkąta, o bokach spłaszczonych, mocne, połyskliwe. Szczyty muszli są położone blisko jej tylnej krawędzi. Ubarwienie periostrakum zwykle żółte lub fioletowe, u niektórych gatunków bardzo zmienne – w obrębie tego samego gatunku spotykane są muszle o barwie od śnieżnobiałej po ciemnofioletową. Zmienność barw i proporcji muszli nastręcza trudności taksonomicznych. Przykładowo, wykazano, że przedstawiciele dwóch gatunków współwystępujących w strefie upwellingu Prądu Peruwiańskiego wyróżnianych ze względu na różnice w proporcjach muszli – Donax marincovichi i Donax obesulus – nie różnią się od siebie genetycznie. Połówki pustych muszli często pozostają złączone. Noga urąbkowatych jest mocna i długa – umożliwia wykonywanie skoków lub szybkie zakopanie się w dnie.

 

Więcej…  

Palaeoheterodonta (pisane też: Paleoheterodonta) – klad w randze podgromady małży (Bivalvia), czasami klasyfikowany w randze nadrzędu lub rzędu blaszkoskrzelnych, uznawany za takson siostrzany dla Heterodonta, z którym wspólnie tworzą klad Heteroconchia.

 

Więcej…  

Arcoida – rząd małży (Bivalvia) nitkoskrzelnych. Obejmuje kosmopolityczne, niewielkie gatunki o muszlach trapezowych, owalnych lub kolistych bez warstwy perłowej, zaopatrzonych w zamek z uzębieniem taksodontowym – stąd dawna polska nazwa zwyczajowa rzędu: taksodontowe (Taxodonta). Rozmiary muszli Arcoida mieszczą się zazwyczaj w przedziale 1–10 cm (u przedstawicieli Arcidae sięgają do 12,5 cm). Mają mocno żeberkowaną powierzchnię, często pokrytą łuskami lub szczecinami. Dwa mięśnie zwieracze jednakowej wielkości lub przedni mniejszy od tylnego. Wolne brzegi płaszcza niektórych gatunków (a czasami również skrzela) są zaopatrzone w oczy – kubkowe lub złożone z wielu oczek. Ich liczba może sięgać 100.

 

Więcej…  

Arka Noego (Arca noae) – gatunek morskiego, osiadłego małża z rodziny arkowatych (Arcidae) poławiany komercyjnie w celach konsumpcyjnych. Spożywany jest głównie w stanie surowym. Jego nazwa nawiązuje do arki Noego ze Starego Testamentu.

 

Więcej…  

Corbicula fluminalis – gatunek inwazyjnego małża z rodziny korbikulowatych (Corbiculidae) opisany naukowo z rzeki Eufrat, przez część systematyków zaliczany do rodziny Cyrenidae. Jest jednym z dwóch gatunków korbikulowatych występujących w Polsce, drugim jest Corbicula fluminea, przy czym klasyfikacja obydwu jest niejasna. W zapisie kopalnym Europy znany od dolnego plejstocenu.

 

Więcej…  

Rogowiec wapienny, rogowiec zwapniały (Macoma calcarea) – gatunek małża z rodziny rogowcowatych (Tellinidae). Występuje w północnym Atlantyku i morzach do niego przylegających, w tym w najgłębszych wodach Morza Bałtyckiego. Połówki muszli niemal symetryczne, białawe, matowe. Długość do 40 mm. Żyje głęboko zakopany w podłożu. Żywi się detrytusem, który pobiera z dna za pomocą bardzo długiego syfonu wpustowego. Muszle rogowca wapiennego są rzadko spotykane na bałtyckich plażach, w przeciwieństwie do muszli żyjącego bliżej brzegu rogowca bałtyckiego (Macoma balthica). Muszle r. wapiennego są bardziej wydłużone i spłaszczone.

 

Więcej…  

Szczeżuja spłaszczona (Pseudanodonta complanata) – europejski gatunek małża z rodziny skójkowatych (Unionidae), rozmieszczony w rozproszonych, izolowanych i niewielkich populacjach. Na terenie Polski jest objęty ochroną gatunkową.

 

Więcej…  

Skójka gruboskorupowa (Unio crassus) – gatunek słodkowodnego małża z rodziny skójkowatych (Unionidae) o wymiarach muszli 5–7 cm. Żyje do 15 lat. Glochidium pasożytuje na skrzelach ryb. Występuje w czystych wodach bieżących oraz w jeziorach na terenie całej Europy – od Atlantyku do basenu Morza Czarnego i Morza Kaspijskiego.

 

Więcej…  

Unionoida – rząd słodkowodnych małży blaszkoskrzelnych (Eulamellibranchia) o symetrycznych muszlach zróżnicowanego kształtu – od prawie okrągłych po silnie wydłużone, obejmujący około 1000 gatunków szeroko rozprzestrzenionych w wodach wszystkich kontynentów, poza Antarktydą. Obecnie zaliczane są do Palaeoheterodonta. Nazywane niekiedy najadami (ale taką nazwą określane są też pierścienice zaliczane do najadowatych). W Polsce stwierdzono występowanie 8 gatunków.

 

Więcej…  

Popenaias popeii − gatunek małża z rodziny skójkowatych (Unionidae) zagrożonego wyginięciem.

 

Więcej…  

Sercówkowate (Cardiidae) – rodzina słono- i słonawowodnych małży z rzędu Veneroida obejmująca około 200 współcześnie żyjących gatunków, występujących w płytkich wodach mórz strefy tropikalnej, subtropikalnej i umiarkowanej. W polskiej strefie Morza Bałtyckiego występują sercówki: jadalna (Cerastoderma edule), drobna (Parvicardium hauniense) i pospolita (Cerastoderma glaucum). Niektóre gatunki są poławiane dla celów konsumpcyjnych, większe z nich są wysoko cenionym przysmakiem. Sercówkowate są blisko spokrewnione z przydaczniowatymi, które zdaniem niektórych badaczy powinny być włączone do rodziny Cardiidae jako podrodzina Tridacninae.

 

Więcej…  

Skójka malarska (Unio pictorum) – gatunek małża o wymiarach muszli 7–10 cm. Żyje 10 do 15 lat. Występuje na terenie całej Europy w rzekach i jeziorach.

 

Więcej…  

Perłoródka rzeczna, skójka perłorodna (Margaritifera margaritifera) – holarktyczny gatunek słodkowodnego małża z rodziny perłoródkowatych (Margaritiferidae).

 

Więcej…  

Przydacznia olbrzymia (Tridacna gigas) – największy małż świata. Żyje w Pacyfiku, w okolicach Wielkiej Rafy Koralowej, oraz w Oceanie Indyjskim. Maksymalna długość to 1,5 metra. Masa ciała może osiągać 320 kg. Żywi się głównie poprzez glony symbiotyczne Zooanthella, a także planktonem odfiltrowanym z wody.

 

Więcej…  
<< Początek < Poprzednia 1 2 3 4 5 Następna > Ostatnie >>