heterodonta



Skałotoczowate, skałotocze (Pholadidae) – rodzina morskich małży z rzędu Myoida obejmująca gatunki drążące w drewnie, skałach, muszlach mięczaków oraz w wapieniu rafowym. Ich cienkie, ale mocne muszle mają wydłużony, daktylowaty kształt, są zwykle białawe, o charakterystycznie urzeźbionej powierzchni (żeberkowane lub ząbkowane w przedniej części). Połówki muszli nie są domknięte. Większość skałotoczy żywi się materią organiczną odfiltrowaną z wody (filtratorzy).

 

Więcej…  

Kulkówka rogowa (Sphaerium corneum), bardziej znana pod wcześniejszą nazwą zwyczajową gałeczka rogowa – euroazjatycki gatunek słodkowodnego małża z rodziny kulkówkowatych (Sphaeriidae).

 

Więcej…  

Veneroida – rząd małży (Bivalvia) zaliczanych do Heterodonta obejmujący gatunki o jednakowo wykształconych połówkach muszli, z dwoma mięśniami zwieraczy. Zęby główne zamka położone są blisko szczytów, a przednie i tylne zęby boczne są od nich wyraźnie oddalone.

 

Więcej…  

Maktrowate (Mactridae) – rodzina małży z rzędu Veneroida obejmująca około 150 gatunków szeroko rozprzestrzenionych we wszystkich morzach świata. Wiele gatunków poławia się w celach konsumpcyjnych, zwłaszcza małże z rodzaju Mactra oraz Spisula solidissima – podstawowy gatunek użytkowy. W zapisie kopalnym znane są z warstw wczesnej kredy Ameryki Północnej.

 

Więcej…  

Okładniczkowate (Solenidae) – rodzina morskich małży z rzędu Veneroida obejmująca około 70 gatunków charakteryzujących się nietypowym dla małży, rurkowatym („scyzorykowatym”) kształtem muszli oraz dużymi uzdolnieniami ruchowymi. Wszystkie gatunki są jadalne, poławia się je w celach konsumpcyjnych. Niektóre z nich są uważane przez smakoszy za najlepsze z małży. W zapisie kopalnym znane są z warstw eocenu. W języku polskim określane są czasem nazwą okładniczki, ale nazwa ta była dawniej stosowana dla kilku rodzajów rodziny Solenidae sensu lato, obecnie klasyfikowanych również w rodzinie Pharidae.

 

Więcej…  

Przydacznia niebieska (Tridacna maxima) – gatunek małża z rodziny przydaczniowatych (Tridacnidae) występujący w Oceanie Indyjskim i Pacyfiku od Morza Czerwonego i wschodnich wybrzeży Afryki po wyspy Pitcairn. Żyje na rafach koralowych, na głębokości 1–15 m.

 

Więcej…  

Astarte – rodzaj małży z rodziny astartowatych (Astartidae), dla której jest typem nomenklatorycznym. Obejmuje większość należących do niej gatunków. Małże z tego rodzaju występują głównie w chłodnych wodach półkuli północnej (2 gatunki w Morzu Bałtyckim). W zapisie kopalnym znane są z górnego miocenu. Klasyfikacja biologiczna rodzaju nie jest ustalona. Wyróżniono w nim co najmniej 8 podrodzajów, jednak wśród autorów nie ma zgody, co do przynależności poszczególnych gatunków. Przykładowymi przedstawicielami są występujące w Bałtyku:

 

Więcej…  

Urąbkowate (Donacidae) – rodzina małży z rzędu Veneroida obejmująca około 60 współcześnie żyjących gatunków. Są to zwierzęta morskie, niewielkich rozmiarów, przeciętnie 20–40 mm, tylko nieliczne z nich dorastają do 150 mm długości. Muszle w kształcie trójkąta, o bokach spłaszczonych, mocne, połyskliwe. Szczyty muszli są położone blisko jej tylnej krawędzi. Ubarwienie periostrakum zwykle żółte lub fioletowe, u niektórych gatunków bardzo zmienne – w obrębie tego samego gatunku spotykane są muszle o barwie od śnieżnobiałej po ciemnofioletową. Zmienność barw i proporcji muszli nastręcza trudności taksonomicznych. Przykładowo, wykazano, że przedstawiciele dwóch gatunków współwystępujących w strefie upwellingu Prądu Peruwiańskiego wyróżnianych ze względu na różnice w proporcjach muszli – Donax marincovichi i Donax obesulus – nie różnią się od siebie genetycznie. Połówki pustych muszli często pozostają złączone. Noga urąbkowatych jest mocna i długa – umożliwia wykonywanie skoków lub szybkie zakopanie się w dnie.

 

Więcej…  

Corbicula fluminalis – gatunek inwazyjnego małża z rodziny korbikulowatych (Corbiculidae) opisany naukowo z rzeki Eufrat, przez część systematyków zaliczany do rodziny Cyrenidae. Jest jednym z dwóch gatunków korbikulowatych występujących w Polsce, drugim jest Corbicula fluminea, przy czym klasyfikacja obydwu jest niejasna. W zapisie kopalnym Europy znany od dolnego plejstocenu.

 

Więcej…  

Rogowiec wapienny, rogowiec zwapniały (Macoma calcarea) – gatunek małża z rodziny rogowcowatych (Tellinidae). Występuje w północnym Atlantyku i morzach do niego przylegających, w tym w najgłębszych wodach Morza Bałtyckiego. Połówki muszli niemal symetryczne, białawe, matowe. Długość do 40 mm. Żyje głęboko zakopany w podłożu. Żywi się detrytusem, który pobiera z dna za pomocą bardzo długiego syfonu wpustowego. Muszle rogowca wapiennego są rzadko spotykane na bałtyckich plażach, w przeciwieństwie do muszli żyjącego bliżej brzegu rogowca bałtyckiego (Macoma balthica). Muszle r. wapiennego są bardziej wydłużone i spłaszczone.

 

Więcej…  

Sercówkowate (Cardiidae) – rodzina słono- i słonawowodnych małży z rzędu Veneroida obejmująca około 200 współcześnie żyjących gatunków, występujących w płytkich wodach mórz strefy tropikalnej, subtropikalnej i umiarkowanej. W polskiej strefie Morza Bałtyckiego występują sercówki: jadalna (Cerastoderma edule), drobna (Parvicardium hauniense) i pospolita (Cerastoderma glaucum). Niektóre gatunki są poławiane dla celów konsumpcyjnych, większe z nich są wysoko cenionym przysmakiem. Sercówkowate są blisko spokrewnione z przydaczniowatymi, które zdaniem niektórych badaczy powinny być włączone do rodziny Cardiidae jako podrodzina Tridacninae.

 

Więcej…  

Przydacznia olbrzymia (Tridacna gigas) – największy małż świata. Żyje w Pacyfiku, w okolicach Wielkiej Rafy Koralowej, oraz w Oceanie Indyjskim. Maksymalna długość to 1,5 metra. Masa ciała może osiągać 320 kg. Żywi się głównie poprzez glony symbiotyczne Zooanthella, a także planktonem odfiltrowanym z wody.

 

Więcej…  

Heterodonta – duża i mocno zróżnicowana grupa małży (Bivalvia) obejmująca większość ze współcześnie żyjących oraz wiele wymarłych linii ewolucyjnych małży. Są to zwierzęta głównie morskie, z dobrze zaznaczoną listwą zamka z zębami głównymi i bocznymi, o znacznym zróżnicowaniu kształtów i osiąganych wymiarów (od 2 mm do ponad 1 m).

 

Więcej…  

Skałotocz (Pholas dactylus) – gatunek jadalnego małża z rodziny skałotoczowatych (Pholadidae), występujący w morzach u wybrzeży Europy.

 

Więcej…  

Kulkówkowate (Sphaeriidae) – rodzina słodkowodnych małży z rzędu Veneroida obejmująca około 150 gatunków o kulistych muszlach perforowanych licznymi kanałami. Są to drobne małże o rozmiarach 2–30 mm, występujące na wszystkich kontynentach. W Polsce stwierdzono występowanie 23 przedstawicieli tej rodziny.

 

Więcej…  

Skałosznica (Petricolaria pholadiformis) – gatunek małża z rodziny Petricolidae. Jego muszla, zwana "skrzydłem anioła", jest bardzo podobna do muszli skałotocza (Pholas dactylus), wydłużona, owalna na brzegach, cienka, krucha, w charakterystyczne prążki. Osiąga do 6 cm długości. Gatunek występował początkowo wzdłuż atlantyckich wybrzeży Ameryki Północnej. W XIX wieku został zawleczony do Europy, gdzie się rozpowszechnił u wybrzeży kontynentu.

 

Więcej…  

Astarta zachodnia (Astarte elliptica) – gatunek małża z rodziny astartowatych (Astartidae), występującego w piaszczystym lub żwirowym podłożu wybrzeży Oceanu Arktycznego, północnej części Oceanu Atlantyckiego i mórz przylegających, m.in. w Morzu Bałtyckim. Długość muszli do 2 cm. Często występuje razem z astartą północną, tworząc mieszane zbiorowiska denne.

 

Więcej…  

Astarta północna (Astarte borealis) – gatunek małża z rodziny astartowatych (Astartidae). Występuje w Oceanie Arktycznym oraz w północnych częściach Atlantyku (wzdłuż wybrzeży Ameryki Północnej i Europy, również w Morzu Bałtyckim) i Pacyfiku (po Aleuty i Japonię). Spotykany zarówno w wodach płytkich (od 2 m), jak i głębokich (do 3000 m p.p.m.).

 

Więcej…  

Sercówka jadalna (Cerastoderma edule) – gatunek jadalnego małża z rodziny sercówkowatych (Cardiidae), występujący w wodach północno-wschodniego Oceanu Atlantyckiego i morzach europejskich, m. in. w Morzu Śródziemnym i Morzu Bałtyckim. W Morzu Północnym jest gatunkiem pospolitym. Odporna na niskie zasolenie wody, ale w wodach niskosłonych nie osiąga rozmiarów typowych dla gatunku. Muszla jest owalna, jasna (kremowa, jasnożółta lub jasnobrązowa), z 24 szerokimi, promieniście biegnącymi żeberkami. Osiąga długość ok. 5 cm (w Bałtyku do 3 cm). Gatunek bardzo popularny w kuchniach narodów śródziemnomorskich.

 

Więcej…  

Świdrak okrętowiec, świdrak okrętowy (Teredo navalis) – inwazyjny gatunek małża blaszkoskrzelnego z rodziny świdrakowatych (Teredinidae) charakteryzujący się zdolnością trawienia celulozy. Jest szeroko rozprzestrzeniony w wodach całego świata. W polskich wodach Bałtyku jest gatunkiem obcym, zawleczonym.

 

Więcej…  

Świdrakowate (Teredinidae) – wysoce wyspecjalizowana rodzina morskich małży z rzędu Myoida, obejmująca szeroko rozprzestrzenione w morskich wodach całego świata gatunki, przystosowane do borowania otworów w drewnie i trawienia celulozy. Odgrywają dużą ekonomiczną i ekologiczną rolę w ekosystemach wodnych, jako reducenci drewna. Najlepiej poznanym przedstawicielem tej rodziny jest świdrak okrętowiec (Teredo navalis) – gatunek powodujący znaczne szkody poprzez niszczenie w krótkim czasie drewnianych elementów urządzeń portowych, statków i budowli hydrotechnicznych.

 

Więcej…  

Rogowcowate (Tellinidae) – rodzina morskich małży z rzędu Veneroida obejmująca około 200 gatunków o owalnych, jasno ubarwionych muszlach, dorastających do 125 mm długości. Żyją głęboko zakopane w piaszczystym lub mulistym dnie. Żywią się detrytusem zbieranym z powierzchni dna za pomocą bardzo długiego syfonu wpustowego. Rodzina ma kosmopolityczny zasięg występowania. W polskiej strefie Bałtyku występuje rogowiec bałtycki (Macoma balthica) i rogowiec wapienny (Macoma calcarea).

 

Więcej…  

Korbikulowate (Corbiculidae) – rodzina słodko- i słonawowodnych małży z rzędu Veneroida obejmująca około 100 gatunków o mocnych, wyraźnie żeberkowanych muszlach, trójkątnych w zarysie lub owalnych, żółtozielonych lub brunatnych. Występują głównie w wodach strefy tropikalnej i subtropikalnej. W Polsce występują dwa inwazyjne gatunki zawleczone (Corbicula fluminalis i Corbicula fluminea).

 

Więcej…  

Racicznica zmienna (Dreissena polymorpha) – eurytopowy gatunek słodkowodnego małża z rodziny racicznicowatych (Dreissenidae). W Polsce jest jedynym przedstawicielem rodziny, pospolitym w zalewach i jeziorach. Obrasta gęsto podwodne urządzenia techniczne, jest ważnym biofiltratorem.

 

Więcej…  

Racicznicowate (Dreissenidae) – rodzina słodko- i słonowodnych małży z rzędu Veneroida obejmująca około 40 gatunków o muszlach trójkątnych w zarysie, łukowato wygiętych w części grzbietowej, ze szczytami przesuniętymi skrajnie ku przodowi. Występują w Europie, Afryce i zachodniej części Ameryki Północnej. Jedynym przedstawicielem w Polsce jest racicznica zmienna (Dreissena polymorpha).

 

Więcej…  

Przydaczniowate – takson w obrębie rzędu Veneroida, obejmujący największe ze współcześnie żyjących małży, wykorzystujący fotosyntezę symbiontów. Tradycyjnie klasyfikowane są w randze rodziny Tridacnidae, ale według niektórych badaczy takson ten powinien być włączony do sercówkowatych (Cardiidae) jako podrodzina Tridacninae. Rodzajem typowym przydaczniowatych jest Tridacna. W zapisie kopalnym są znane z warstw środkowego eocenu. W pliocenie i plejstocenie występowały już wszystkie współcześnie żyjące gatunki. Wykorzystuje się je gospodarczo na dużą skalę, przez co ich populacje są narażone na wyginięcie.

 

Więcej…  

Sercówka pospolita, sercówka biała, sercówka bałtycka (Cerastoderma glaucum) – gatunek małża z rodziny sercówkowatych (Cardiidae). Zasięg występowania tego gatunku pokrywa się z zasięgiem sercówki jadalnej (Cerastoderma edule) – północno-wschodni Ocean Atlantycki i morza europejskie, m. in. Morze Śródziemne i Morze Bałtyckie.

 

Więcej…  

Małgiew piaskołaz (Mya arenaria) – gatunek jadalnego małża z rodziny małgwiowatych (Myidae). Od łacińskiej nazwy tego mięczaka pochodzi nazwa etapu rozwoju Bałtyku obejmującego współczesny kształt tego morza (Morze Mya). W Europie wymarł w plejstocenie. W XVI lub XVII wieku pojawił się ponownie zawleczony z Ameryki Północnej.

 

Więcej…  

Małgwiowate (Myidae) – rodzina morskich małży z rzędu Myoida, obejmująca gatunki o cienkościennych muszlach owalnych w zarysie. Skorupki muszli są lekko niesymetryczne, otwarte na końcu. Zamek muszli typu desmodontowego, jego zęby główne tworzą na lewej skorupce wystający chondrofor, do którego przymocowane jest więzadło. Małgwiowate ryją w piasku, mule lub żwirze mórz strefy umiarkowanej i arktycznej. Platyodon sp. ruchami skorupek borują otwory w miękkich skałach.

 

Więcej…  

Tridacna – rodzaj małży z rodziny przydaczniowatych (Tridacnidae), klasyfikowanej czasem jako podrodzina Tridacninae w obrębie sercówkowatych (Cardiidae). Gatunki zaliczane do tego rodzaju są w języku polskim określane zwyczajową nazwą przydacznia lub tridakna.

 

Więcej…  
<< Początek < Poprzednia 1 2 3 Następna > Ostatnie >>